میدان هوایی بگرام نقطه عطف و قابل توجه !پایگاه هوایی بگرام نخستین‌بار در دهه ۱۹۵۰ با کمک اتحاد جماهیر شوروی ساخته شد. در جریان حضورارتش سرخ به افغانستان میان سال‌های ۱۹۷۹ تا ۱۹۸۹، این پایگاه به مرکز اصلی عملیات هوایی شوروی تبدیل شد و هزاران پرواز جنگی علیه مخالفین دولت وقت از همین‌جا انجام می شد.پس از سقوط حکومت داکتر نجیب‌الله و آغاز جنگ‌های داخلی، بگرام بارها میان گروه‌های گوناگون دست‌به‌دست شد تا اینکه با ورود نیروهای ایالات متحده و ناتو در سال ۲۰۰۱، دوباره احیا گردید و به یکی از مهم‌ترین پایگاه‌های نظامی جهان تبدیل شد.با حضور امریکایی ها، بگرام به یک «شهر نظامی» بدل شد؛ دو باند پرواز به طول بیش از سه کیلومتر، توان پذیرش جنگنده‌ها، بمب‌افکن‌ها و هواپیماهای ترابری غول‌پیکر را داشت، ایجاد گردید..هزاران کانتینر، خوابگاه، رستورانت، شفاخانه، فروشگاه و سالون‌های ورزشی در داخل پایگاه ساخته شده بود. زندان مخوف آن نیز از شهرت جهانی برخوردار است.. بگرام یکی از بزرگترین پایگاه‌های هوایی جهان است و یکی از بزرگترین باندهای ساخته شده از بتن و فولاد سنگین را دارد. این فرودگاه دارای یک باند ۱۱ هزار و ۸۰۰ فوتی (۳۶۰۰ متری) است که قادر به خدمت‌رسانی به بمب‌افکن‌ها و هواپیماهای باری بزرگ است.برای بسیاری از سربازان امریکایی، این مکان «خانه دوم» به‌شمار می‌رفت، هرچند دیوارهای بتنی و سیم‌های خاردار همواره یادآور خط مقدم جنگ در ذهن انها باقی ماند.در دو دهه گذشته، سه رییس‌جمهور امریکا، جورج بوش، باراک اوباما و دانلد ترمپ به بگرام سفر کردند. جو بایدن نیز در سال ۲۰۱۱، زمانی که معاون اوباما بود، از این پایگاه دیدار کرد.سرانجام در تابستان ۲۰۲۱، پیش از بازگشت طالب ها به قدرت، نیروهای امریکایی به‌گونه ناگهانی و در نیمه‌شب پایگاه بگرام را ترک کردند. صبح روز بعد، سربازان افغان و مردم محل با ناباوری به پایگاهی خالی رسیدند که دو دهه نماد پرقدرت حضور نظامی امریکایی در افغانستان بودند.بگرام نکته پراشواب در شرایط فعلی :

بعد از اینکه ترمپ بحیث رئيس جمهور امریکا حلف وفاداری یاد کرد ، همواره تاکید بدین داردکه «می‌خواهیم آن( پایگاه نظامی بگرام) را پس بگیریم، در کنفرانس مطبوعاتی مشترک با کی‌یر استارمر نخست وزیر انگلیس داشت. نیز یاد اوری نمو د: بگرام یکی از بزرگترین پایگاه‌های هوایی جهان است. ما آن را رایگان به آنها دادیم. ضمناً ما در تلاشیم آن را پس بگیریم،.
در تلاشیم این پایگاه را پس بگیریم زیرا طالبان به کمک ما نیاز دارند. ما آن پایگاه را می‌خواهیم. همانطور که می‌دانید، یکی از دلایلی که ما این پایگاه را می‌خواهیم این است که یک ساعت با جایی که چین سلاح‌های هسته‌ای خود را می‌سازد، فاصله دارد.
رئیس جمهوری آمریکا با اشاره به تانک‌ها، کامیون‌ها و سلاح‌های ارتش آمریکا در افغانستان اظهار کرد: می‌خواهم این مساله را بررسی کنیم، اگر قرار است به آنها پول بدهیم مشکلی نیست، اما از آنها می‌خواهم تجهیزات نظامی که در اختیارشان است را پس بدهند.
وال‌استریت ژورنال نوشته علاقه ترامپ به بازپس‌گیری پایگاه بگرام نخستین بار در سال ۲۰۲۱ و پس از مطالعه مقاله‌ای از «مایک والتز» نماینده وقت کنگره در نشریه میلیتری تایمز شکل گرفت.
والتز در این مقاله با عنوان «چرا افغانستان برای مبارزه با چین، روسیه و ایران حیاتی است»، پایگاه بگرام را یک موقعیت راهبردی کلیدی برای مقابله با رقبای اصلی آمریکا به‌ویژه چین و ایران توصیف کرده بود.
او تأکید کرده بود: «بگرام تنها زمین کلیدی استراتژیک ما در حیاط خلوت سه رقیب جهانی—چین، روسیه و ایران—باقی مانده و هیچ گزینه دیگری در منطقه نداریم.
دیدگاه طالب :

با تصمیم ترمپ مبنی بر اشغال دوباره پایگاهی هوایی بگرام در طرزدید طالب ها نیز دوگانگی های دیده میشود. اقای متقی طی یک کنفرانس مطبوعاتی، خبرنگار از وی سوال کرد: اگر امریکا شما را برسیمت بشناسد شما بگرام را در اخیتار شان قرار میدهد گفت: اگر برسیمت بشناسد و تمام افغانستان را جور کند بگرام چه بلکه یک گز( یک متر) از کشور برایش داده نمیشود. این موقف امارت است و موقف مردم ا ست اگر اینطور میشد 20 و 22سال پیش اینها را قبول نمیکردیم اینقدر کشته دادیم رهبران ما کشته شدند. وقتیکه ما در دوحه مذاکره داشتیم به بسیار صراحت به خارجی ها وامریکایی می گفتیم تیم مذاکراتی ما یک زره فورم نظامی( یک تن از نظامی) شما را قبول نداریم زمانی شد که امریکایی می گفتند ما حضور نظامی نمی خواهیم حضور استخباراتی میخواهیم ما گفتیم که نمی شود. اگر میخواهید بحیث یک دیپلمات بیاید مثل که دیگر کشور میایند تحمل میکنم .»اما اقای ذاکر جلالی، دستیار وزیر خارجه طالبان از یک موضع کمی نرم تر، در واکنش به سخنان تازه دونالد ترامپ مبنی بر بازپس‌گیری پایگاه بگرام، تلویحاً این اظهارات را قابل معامله دانست. او در پستی در اکس نوشت که ترامپ “فراتر از سیاست، یک تاجر موفق” است و طرح مسأله بگرام را «در قالب یک معامله» مطرح کرده است امادر جای دیگر همین شخص اظهار نموده که مردم افغانستان هیچ‌گاه حضور نظامی خارجی را نپذیرفته‌اند و این موضوع در مذاکرات دوحه نیز کاملاً رد شده بود.همیشه دیدگاه های متفاوت از رهبران رده اول طالب ها شنیده میشود.
قراراظهار یک منبع دیگر اقای ملابرادر و ستانکزی درمورد اشغال دوباره بگرام در مذاکرات دوحه مهر تائيد گذاشته بودند.

پیامد های ناشی ازحضور دوباره امریکایی چه خواهد بود؟
کشمکش بر سر میدانی هوایی بگرام وارد مرحله جدیدی گردیده است . روس ها قبلا مدعی بودند که زیرساخت های اساسی میدان هوایی بگرامی توسط انها ایجاد گردیده . طالب ها خود را فاتح این ساحه دانسته و ادعا دارند که این ما بودیم که امریکایی ها را مجبور به تر ک این پایگاه نمودیم و اقای ترمپ با ندامت و پیشمانی یاد اوری مینماید :ا چرا این پایگاه را ما رایگان در اختیار طالب ها گذاشتیم .
ایرانی ها نیز بی تفاوت نخواهند بود، حضور دوباره امریکایی ها را یک تهدید جدی امنیتی برای کشور شان میدانند.
حتی کارشناسان امریکایی هشدار می‌دهند اگر طالبان پس از مذاکره با استقرار آمریکا در بگرام موافقت کنند، پایگاه با تهدیدهای متعدد از شاخه خراسان داعش و القاعده در داخل افغانستان تا خطر موشکی پیشرفته از سوی ایران روبه‌رو خواهد بود
یک مقام سابق دفاعی آمریکا نیز مزیت‌های ادعاییِ نزدیکی به چین را بی‌اهمیت دانست و گفته “کفه ریسک‌ها سنگین‌تر از مزیت‌هاست”. ترامپ تلویحاً از “گرفتن رضایت طالبان” سخن گفت، اما روشن نکرد این توافق چگونه حاصل می‌شود؛ گروهی که برای بازپس‌گیری کشور، سال‌ها با نیروهای آمریکایی جنگیده است.
‎پایگاه خبری «South Asia Index» رسانه های پاکستانی به نقل از منابع معتبر از جریان مذاکرات امریکا با طالبان گزارش داده است که طالبان خواهان یک میلیارد دالر امریکایی در بدل واگذاری پایگاه نظامی بگرام به ایالات متحده شده‌اند.
‎ ایالات متحده پیشنهاد کرده است که ماهانه تنها ۳۰۰ میلیون دالر به طالبان بپردازد. گزارش می‌افزاید: «مذاکرات میان طالبان و امریکا بر سر پایگاه بگرام به دلیل درخواست بلند طالبان متوقف شده است.
در نتیجه:
حضور احتمالی امریکایی ایجاب مینماید ده‌ها هزار نیرونظامی، پشتیبانی لوژستیکی سنگین ،هزینه‌های کلان برای تعمیر و تأمین پایگاه ، نیروهای خدماتی بزرگ ،تدابیر امنیتی شدیدی دربرابر حملات احتمالی راکت ها و تهدید گروه های مخالف و وابسته به کشور مخاصم منطقه وجود دارد.مخالفت بخشی از رهبری طالب ها که اگر به گفتار شان پابندی وصداقت داشته باشند. که نشود ،در خفا با گرفتن مشروعیت بین المللی تن به این معامله بدهند.در نهایت منجر به ایجاد یک تنش جدی در منطقه شده و کشور ما یکبار دیگر میدان اشوب های منطقوی خواهند گردید.

نشریه دموکراتیک خلق
ادریس اریب
2025-09-22